Vòng bi hay bạc đạn chính là tên gọi của các loại ổ lăn. Đây chính là chi tiết truyền động cơ khí rất quan trọng. Và thường thì chúng được gọi là bạc đạn vì để phân biệt nó với bạc dầu- một loại ổ trượt. Bên trong của vòng bi bạc đạn là các ổ trượt có các cục đạn có hình cầu hoặc hình trụ thằng hoặc trụ côn nhằm để tạo ma sát lăn cho ổ trượt. 

Cách lựa chọn vòng bi bạc đạn cho động cơ motor điện

1. Vì sao cần chọn đúng vòng bi cho motor điện?

Trong hệ thống truyền động công nghiệp, động cơ motor điện là thiết bị hoạt động liên tục với:

• Tốc độ quay cao
• Nhiệt độ vận hành lớn
• Rung động liên tục
• Tải trọng thay đổi thường xuyên

Chính vì vậy, việc lựa chọn đúng vòng bi bạc đạn cho motor điện giúp:
✔ Motor vận hành ổn định
✔ Giảm tiếng ồn và rung động
✔ Tăng tuổi thọ động cơ
✔ Hạn chế cháy bạc đạn
✔ Giảm chi phí bảo trì

Nếu chọn sai vòng bi bạc đạn có thể gây:

• Nóng motor
• Kêu lớn
• Rơ trục
• Hao mỡ bôi trơn
• Cháy vòng bi
• Hỏng rotor hoặc stator

2. Motor điện thường dùng loại vòng bi nào?

Vòng bi cầu rãnh sâu

Đây là loại phổ biến nhất cho:

• Motor điện công nghiệp
• Motor dân dụng
• Quạt công nghiệp
• Máy bơm

Ưu điểm:

✔ Chạy tốc độ cao
✔ Độ ồn thấp
✔ Ma sát nhỏ
✔ Giá thành hợp lý

Các mã phổ biến:

• 6204
• 6205
• 6206
• 6207
• 6308
• 6310

Đây là dòng bạc đạn được sử dụng nhiều nhất cho motor điện.

Xem thêm:

Bảng tra thông số vòng bi bạc đạn cầu

Vòng bi C3 cho motor điện

Nhiều motor điện hiện nay sử dụng:

Vòng bi khe hở C3

Vì:

Khi motor hoạt động:

• Nhiệt độ tăng cao
• Trục giãn nở nhiệt

Vòng bi C3 giúp:
✔ Giảm bó cứng
✔ Chịu nhiệt tốt hơn
✔ Hoạt động ổn định ở tốc độ cao

Ví dụ:

• 6205 C3
• 6306 C3
• 6310 C3

Vòng bi chịu nhiệt cao

Đối với:

• Motor lò hơi
• Motor sấy
• Motor quạt nhiệt
• Motor môi trường nóng

nên sử dụng:

• Vòng bi chịu nhiệt
• Mỡ chịu nhiệt cao

Giúp:
✔ Hạn chế cháy mỡ
✔ Giảm nóng bạc đạn
✔ Tăng tuổi thọ motor

3. Cách chọn vòng bi cho motor điện

Chọn theo kích thước trục

Cần xác định:

• Đường kính trục
• Đường kính ngoài
• Bề dày vòng bi

Ví dụ:

• Trục 25 mm → thường dùng 6205
• Trục 30 mm → thường dùng 6206

Chọn theo tốc độ quay

Motor tốc độ cao:

• 1450 rpm
• 2900 rpm
• 3500 rpm

Nên dùng:

• Vòng bi tốc độ cao
• Mỡ tốc độ cao
• Khe hở C3

Chọn theo tải trọng

Nếu motor:

• Kéo tải nặng
• Chạy liên tục
• Có rung động

Nên dùng:

• Vòng bi tải nặng
• Thương hiệu chất lượng cao

Chọn theo nhiệt độ môi trường

Motor hoạt động môi trường:

• Nóng
• Bụi
• Ẩm

Thì nên sử dụng:
✔ Phớt chắn bụi
✔ Mỡ chịu nhiệt
✔ Vòng bi chất lượng tốt

4. Motor điện nên dùng vòng bi ZZ hay 2RS?

Vòng bi ZZ

Có nắp sắt chắn bụi.

Ưu điểm:

✔ Chạy tốc độ cao
✔ Tản nhiệt tốt
✔ Độ ma sát thấp

Phù hợp:

• Motor điện tốc độ cao
• Quạt công nghiệp

Vòng bi nắp su 2RS

Có phớt cao su chắn bụi.

Ưu điểm:

✔ Chống bụi tốt
✔ Chống nước tốt
✔ Giữ mỡ lâu hơn

Phù hợp:

• Môi trường bụi bẩn
• Độ ẩm cao

Xem thêm:

So sánh vòng bi nắp sắt và nắp nhựa

5. Động cơ motor điện nên dùng mỡ bôi trơn nào?

Động cơ motor điện thường dung các dòng mỡ dưới đây như:

• Mỡ lithium complex
• Mỡ Polyurea
• Mỡ tốc độ cao
• Mỡ chịu nhiệt

Ví dụ:

• Mỡ bôi trơn vòng bi động cơ điện SKF LGHP 2
• Mỡ bôi trơn vòng bi động cơ điện Chevron SRI 2 Grease
• Mỡ bôi trơn vòng bi động cơ điện Petroyag Serranus PU 102 V
• Mỡ bôi trơn vòng bi động cơ điện Molygraph PUG 9500 HS
• Mỡ bôi trơn vòng bi động cơ điện Mobil Polyrex EM
• Mỡ bôi trơn vòng bi động cơ điện Shell Gadus S3 T100 2
• Mỡ bôi trơn vòng bi động cơ điện Shell Gadus S5 T100 2 ( Tên cũ Shell Stamina RLS 2)
• Mỡ bôi trơn vòng bi động cơ điện Total Altis SH 2

Việc lựa chọn đúng dòng mỡ bôi trơn giúp:

• Giảm nóng vòng bi
• Chạy êm hơn
• Tăng tuổi thọ bạc đạn

6. Các lỗi vòng bi motor điện thường gặp

Bạc đạn motor bị nóng

Nguyên nhân:

• Thiếu mỡ
• Quá tải
• Chọn sai khe hở

Xem thêm:

Nguyên nhân vòng bi bạc đạn bị quá nhiệt

Cách tính lượng mỡ bôi trơn cho vòng bi 

Motor kêu to

Do:

• Vòng bi mòn
• Bi bị rỗ
• Mỡ khô

Xem thêm

Nguyên nhân vòng bi bạc đạn phát ra tiếng ồn, cách khắc phục

Cháy bạc đạn

Thường do:

• Dòng điện rò
• Nhiệt độ cao
• Lắp sai kỹ thuật

7. Thương hiệu vòng bi cho motor điện tốt

Các thương hiệu vòng bi bạc đạn dùng cho động cơ motor điện phổ biến là:

• SKF
• NTN
• NSK
• FAG
• KOYO
• Nachi

Đây là các hãng vòng bi chuyên dùng cho:

• Motor điện
• Máy bơm
• Quạt công nghiệp
• Thiết bị tốc độ cao

8. Kinh nghiệm chọn vòng bi motor điện

Khi chọn vòng bi bạc đạn cho động cơ motor điện cần chú ý:
✔ Tốc độ quay motor
✔ Tải trọng làm việc
✔ Nhiệt độ vận hành
✔ Môi trường bụi/nước
✔ Kích thước trục

Chọn đúng vòng bi bạc đạn giúp:

• Motor chạy êm hơn
• Tiết kiệm điện
• Giảm downtime
• Tăng tuổi thọ thiết bị

9. Kết luận

Việc lựa chọn đúng vòng bi bạc đạn cho động cơ motor điện giúp:
✔ Motor hoạt động ổn định
✔ Giảm rung và tiếng ồn
✔ Chống nóng hiệu quả
✔ Tăng tuổi thọ vòng bi và động cơ

Đối với motor điện công nghiệp, phổ biến nhất vẫn là:

Vòng bi cầu rãnh sâu C3

vì có khả năng:

• Chạy tốc độ cao
• Chịu nhiệt tốt
• Độ bền cao
• Hoạt động ổn định lâu dài